Het schrijven van dialoog door Maria V. Snyder

Maria V. Snyder wilde als kind meteoroloog worden omdat ze zichzelf al achter tornado’s aan zag jagen en door het oog van orkanen zag vliegen, maar hoewel ze inderdaad metereoloog werd, is het daar nooit van gekomen. Het schrijversleven werd uiteindelijk haar carrière, met succesvolle boeken als de Studie van Magie trilogie, en het Inside Out tweeluik. Op haar website geeft ze af en toe schrijfadvies, die we met veel plezier mogen vertalen voor fantasy schrijven. In dit artikel gaat Maria V. Snyder in op dialogen in verhalen. Meer over dialogen is te lezen in les 9 van de gratis cursus van een andere fantasygrootheid: Michael J. Sullivan: Schrijfadvies van Michael J. Sullivan.


Dialoog is een belangrijk aspect van een verhaal. En het is één van mijn favoriete onderdelen in een boek, zowel om te lezen als om te schrijven! Net als elke schrijftechniek zijn er do’s en don’ts, goede en slechte voorbeelden, en enkele richtlijnen om je aan te houden. Dit is wat ik heb ontdekt bij het schrijven van dialogen in mijn boeken.

Waarom gebruik je dialogen?

  • Ze zijn interessant om te lezen, we vinden het allemaal leuk om mee te luisteren met conversaties. Als je een schrijver bent is dit een van je benodigde vaardigheden  🙂
  • Ze laten het verhaal vorderen door informatie te geven.
  • Ze versnellen het tempo van je verhaal.
  • Ze tonen je personages. Je kunt een hoop leren van iemand door hem of haar te horen praten. Het geeft informatie over hun leeftijd, emoties, gedachten, mening, achtergrond en dergelijke.
  • Dialogen zijn een geweldige manier om de lezer de nodige informatie over de plot en de personages te geven. Dit gebeurt continu in thrillers wanneer rechercheurs getuigen en verdachten ondervragen. Dialogen kunnen ook erg handig zijn wanneer er buiten beeld iets belangrijks gebeurt en het hoofdpersonage er dus zelf geen getuige van kan zijn.

Hier is een voorbeeld van hoe ik informatie geef in een stukje dialoog uit mijn boek Studie van Magie. In deze scène legt de meestermagiër Baïn Bloedgoed uit aan Yelena waarom haar mentor zo van streek is door middel van het uitwisselen van informatie via de dialoog. Vertaling door Richard Heufkens, Luitingh Sijthoff.

‘Maar je bent niet meer in het noorden. Hier heb je vrienden, collega’s en anderen om je te begeleiden en te helpen. Sitia is heel anders dan Ixia. Er is geen staatshoofd. We hebben een Raad die ons volk vertegenwoordigt. We debatteren en beslissen samen. Dat is iets wat je moet leren en wat  Irys je moet bijbrengen. Als ze begrijpt waarom je het zo hebt gedaan, is ze niet meer zo kwaad.’

‘Hoe lang gaat dat duren?’

Baïn glimlachte. ‘Niet zo lang. Irys is net als de vulkanen in de Smaragdbergen. Ze spuwt wat stoom en lava maar koelt ook snel weer af. Ze had vandaag vast wel willen komen, maar er is vanmiddag een boodschapper uit Ixia gearriveerd.’

‘Een boodschapper?’ Ik probeerde uit bed te komen, maar mijn benen konden mijn gewicht niet dragen. Ik zakte neer op de vloer.

Baïn klikte berispend met zijn tong tegen zijn tanden en riep Hees om me in bed te helpen.

Toen Hees weg was, vroeg ik weer: ‘Wat voor een boodschapper? Vertel eens.’

‘Raadszaken.’ De magiër maakte een wegwuivend gebaar met zijn hand alsof het hele onderwerp hem verveelde. ‘Iets over een Ixische ambassadeur die met zijn gevolg Sitia wil komen bezoeken.’

Kwam er een Ixische ambassadeur hierheen? Ik overpeinsde wat dat kon betekenen terwijl Baïn zich de kamer uit repte om meteen de tatoeages van de moordenaar te gaan vertalen.

‘Baïn,’ riep ik toen hij de deur opendeed. ‘Wanneer komen de Ixiërs?’

‘Weet ik niet. Maar dat hoor je vast wel van Irys als ze komt.’

Hoewel het geven van informatie kan via dialogen, moet je voorzichtig zijn met het geven van zogeheten infodumps en het ‘Zoals je weet, Bob’ syndroom. Infodumps zijn momenten waarop je personage gaat klinken als een professor die op monotone wijze zijn klas uitleg geeft. SAAI! Grote stukken informatie moet je altijd vermijden. Probeer in plaats daarvan al deze informatie op verschillende wijzen aan te bieden aan je lezer, via dialogen, gedachten en via de verteller. Ik maak meestal gebruik van de wet van drie. Drie stukjes informatie en dan weer door met het verhaal (hetzelfde geldt voor fysieke beschrijvingen van een personage, geef maximaal drie uiterlijke kenmerken zodat je het verhaal niet onderbreekt voor een beschrijving van kop tot teen).

 ‘Zoals je weet, Bob…’ is een ander taboe wat betreft dialogen. Als beide personages de betreffende informatie al weten, is het onlogisch ze dit tegen elkaar te laten herhalen. Geef in plaats daarvan nieuwe informatie. Bijvoorbeeld: ‘Zoals je weet, Frits, komt de koningin morgen naar de stad’. Fout! Probeer in plaats daarvan: “Frits, hoe laat arriveert de koningin morgen in de stad?” Dat is beter. Vermijd overigens ook namen te noemen – de meeste mensen noemen niet meer dan één keer de naam van hun gesprekspartner als ze aan het praten zijn.

Dialogen verhogen het tempo van het verhaal. Sla een boek open op een willekeurige pagina. Wat zie je? Veel zwarte lijnen? Grote blokken tekst? Of zie je veel witruimte? Veel aanhalingstekens? Welke van de twee spreekt je meer aan als lezer? Mijn antwoord is de witruimte en de aanhalingstekens, want dat betekent dialoog. Die bladzijden zijn gemakkelijk te lezen en gaan snel, en voordat je het weet ben je bladzijden aan het omslaan – razendsnelle plot, actie en informatie. Kijk eens naar de boeken die pageturners worden genoemd. Vergelijk eens hoeveel witruimte en hoeveel grote blokken tekst je vindt. Interessant, niet?

Hieronder een voorbeeld van hoe dialogen het tempo in je verhaal kunnen versnellen. In deze scène heeft Yelena een mes tegen Cahils keel gedrukt – ze heeft hem wakker gemaakt en midden in de nacht verrast. Vertaling door Richard Heufkens, Luitingh Sijthoff.

‘Stil blijven liggen,’ zei ik. ‘Je zwaard is buiten bereik. Zo dom ben ik nou ook weer niet.’

‘Ik merk het,’ fluisterde hij.

Ik voelde hem ontspannen.

‘Wat wil je?’ vroeg Cahil.

‘Een wapenstilstand.’

‘In welke zin?’

‘Jij sleept mij niet mee naar de citadel als een gevangene, en ik ga met je mee daar naartoe als medereiziger.’

‘Wat word ik daar beter van?’

‘Je krijgt Goel terug en mijn medewerking.’

‘Heb jij Goel?’

Ik liet de sleutels van de boeien boven zijn gezicht bungelen.

‘Hoe kan ik jou nou vertrouwen als je broer je niet eens vertrouwt?’

‘Ik bied je een wapenstilstand. Tot nu toe ben ik twee keer in de gelegenheid geweest je te doden. Jij vormt een bedreiging voor Ixia. Als ik een echte spion was, zou jouw dood mij in het noorden beroemd maken.’

‘En als ik mijn woord niet houd?’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Dan ontsnap ik wel weer. Maar dan laat ik wel Goel dood achter.’

‘Hij is een goede spoorzoeker,’ zei Cahil met trots.

‘Helaas wel.’

‘En als ik je aanbod afsla?’

‘Dan ben ik weg en mag jij Goel gaan zoeken.’

‘Dood?’

‘Ja,’ blufte ik.

‘Waarom ben je teruggekomen? Je hebt met Goel afgerekend. Hij was het enige gevaar voor je.’

‘Omdat ik de kans wil te bewijzen dat ik geen spion ben,’ zei ik met frustratie.

 Laat de eigenschappen van je personages zien door dialogen op te schrijven die echt klinken als deze personages. Geef de personages een eigen stem en niet de stem van de auteur. Hoe je dit doet? Woordkeus is erg belangrijk. Zie onderstaande voorbeelddialogen over een vies tapijt:

‘Die is vies. Die zou eens schoongeboend moeten worden.’

‘Die moet gewassen.’

‘Die moet echt es schoongemaakt worden.’

‘Fijn. Zandstralen, dat ding.’

‘Jakkes. Die raak ik echt niet aan.’

Kun je je bij elke dialoog een ander personage voorstellen? De eerste klinkt als een verwaande, aristocratische vrouw, de tweede is een regionaal dialect uit Pennsylvania (daar vermijden ze het werkwoord “worden”), de derde is een stadsmens, de vierde is een bijdehante jongeman en de laatste is een kind. Elke zin geeft precies dezelfde informatie, maar door extra aandacht te besteden aan de gebruikte woorden kun je zowel je lezers informatie geven als je personages karakter!

Hieronder een paar richtlijnen voor het schrijven van dialogen:

  • ‘Gebruik aanhalingstekens rondom de dialogen.’
  • Elke spreker krijgt zijn eigen alinea om verwarring te voorkomen.
  • Als je dialoogtags gebruikt (hij zei, zij zei), gebruik dan een komma: ‘Ik ben ziek,’ zei hij.
  • Vermijd het gebruik van bijwoorden in je dialoogtags: ‘Ik ben ziek,’ zei hij luid. Lelijk. In plaats daarvan: ‘Ik ben ziek.’ Zijn luide kreet echode in de badkamer.
  • Als er slechts twee mensen praten, dan zijn dialoogtags niet bij elke uitwisseling nodig.
  • Kijk uit voor tags die gewoon onmogelijk zijn: ‘Ik ben ziek,’ siste hij. Kun je echt sissen en praten tegelijk? Nee. Schrijf in plaats daarvan dit: ‘Ik ben ziek.’ Hij siste. Maak er twee zinnen van en zet een punt na ziek.
  • Gebruik handelingen in plaats van tags: ‘Ik ben ziek.’ Hij gaf over in het toilet. Geen tags nodig.
  • Vermijd geklets. Twee personages over het weer laten praten is Saai!

Als je het goed doet, kunnen dialogen op twee manieren goed zijn voor je verhaal. Je laat niet alleen emoties en eigenschappen van je personages zien, je geeft ook informatie en verhoogt het tempo van je verhaal. Zodat op een dag je boek een succesvolle pageturner genoemd zal worden!

 

26 juni 2020

0 reacties op "Het schrijven van dialoog door Maria V. Snyder"

Laat een bericht achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

© 2019 - Fantasy schrijven, onderdeel van Schrijversmarkt.