• LOGIN
  • Geen producten in je winkelmand.

Les 1: Introductie

Alle schrijvers zijn anders en hebben hun eigen manier gevonden om hun woorden op papier te zetten. Deze cursus is dan ook bedoeld om jullie te vertellen hoe ik zelf omga met de bekende schrijfprincipes. Door te lezen hoe een ander schrijft steek je vaak zelf wat op!
Michael J. Sullivan

Ik heb me lange tijd verre gehouden van het geven van advies over schrijven, ondanks dat ik weet dat een groot deel van mijn lezers hier zelf ook veel mee bezig is. De reden hiervoor is dat ik zelf eigenlijk nooit echt heb geweten hoe je moet schrijven… Of beter gezegd: ik heb nooit op een gestructureerde manier ‘geleerd’ hoe je moet schrijven.

Ik heb zelf namelijk nooit enige studie gedaan over dit onderwerp, afgezien van één college Creative Writing tijdens mijn tweede jaar van de hogere school, waar ik samen met twee vrienden de docent gek maakte door Moeder de Gans-rijmpjes te herschrijven naar grove satires. Dit soort inventiviteit zal later in het leven misschien nuttig zijn, in een klaslokaal totaal niet. In datzelfde college werd ik echter ook voor het eerst opgemerkt. We kregen de opdracht een kort verhaal (twee pagina’s) te schrijven over een foto van een bloem. Ik schreef een verhaal over een jongen die naar boven was gezonden vanuit een bunker waar de laatste overlevenden van de mensheid zich na een nucleaire holocaust schuilhielden. Zijn taak was te zoeken naar tekenen van leven, maar de jongen was van de generatie die was geboren in de bunker. Toen hij de bloem tegenkwam en had geplukt, gooide hij hem gelijk weer weg, omdat hij dacht: hoe kan iets zo fragiels overleven in deze wereld? De docent las het verhaal voor in de klas en toen hij vertelde dat ik het geschreven had, vroeg de beste schrijfster in onze klas – een meisje met de naam Megan – volkomen gechoqueerd: ‘Is dat door een jongen geschreven?’

Leren schrijven in een vacuüm

Afgezien van dit college heb ik dus geen formele opleiding in het schrijven gehad. Ik heb iets meer dan een jaar op een kunstacademie gezeten, maar daar werd niet eens les gegeven in Engels, laat staan in schrijven. Ik had voor die tijd nog nooit een boek gelezen over hoe je moest schrijven, of een seminar bijgewoond. En niet alleen had ik nog nooit een schrijfgroepje bezocht voordat ik werd gepubliceerd, ik had zelfs nog nooit met een andere schrijver gesproken, zelfs niet een aspirant-schrijver. Ik had tien jaar lang geprobeerd te leren schrijven, in een totale vacuüm.

Pas toen ik tekende bij Catt, mijn eerste literair agente, begon ik te ontdekken hoeveel ik eigenlijk niet wist. Ze wees me beleefd op een probleem met mijn perspectief en vertelde me dat ik op een heel aantal plaatsen beter show kon gebruiken dan tell. Ik had tot die tijd zelfs nog nooit gehoord van deze termen. Terwijl deze toch echt behoren tot de eerste termen die je als schrijver tegenkomt als je workshops of colleges volgt over schrijven. Het was alsof ik me had gewaagd aan hogere wiskunde voordat ik had geleerd wat optellen en aftrekken was.

Later, tegen de tijd dat De Elfentoren (deel 2 van De Openbaringen van Riyria, red.) werd gepubliceerd, meldde mijn vrouw mij aan voor een seminar aan de George Washington Universiteit. Het werd geleid door Mary Morrissy, de prijswinnende Ierse auteur van Paarle’s moeder. Soms gingen we met enkele studenten en Mary naar een van de kleine pubs in Georgetown om te kletsen en naar mensen te kijken. Toen Mary hoorde dat ik al was gepubliceerd, vroeg ze me waarom ik dan naar haar seminar kwam. Ik antwoordde dat ik er was omdat ik nooit formeel had geleerd om te schrijven. Hierop antwoordde ze: ‘Dat is waarschijnlijk waarom je succesvol bent.’

 

Geen twee schrijvers zijn gelijk

Vanuit mijn ervaringen op dat gebied heb ik dus niet al te veel te bieden. Bovendien vind ik het concept van het advies geven over hoe je moet schrijven een beetje wringen, aangezien geen twee schrijvers of schrijfmethoden gelijk zijn. Er is een oneindig aantal verschillen in voorkeuren van lezers en daarom moet er als zodanig een gelijke hoeveelheid van literaire verscheidenheid zijn om deze voorkeuren te bedienen. Er zijn zo veel boeken die ik niet zou hebben bestempeld als publiceerbaar of waarvan ik zou hebben gedacht dat er geen publiek voor was, terwijl die later de Pulitzerprijs wonnen en de auteurs bakken met geld verdienden.

Ik ben er ook zeker van dat ik niet alleen ben in mijn onwetendheid van wat wel en wat niet succesvol zal zijn. Mensen die hun advies geven kunnen alleen spreken over hun eigen mening, over wat er volgens hun idee wel of niet werkt. Er zijn enkele universeel geaccepteerde regels, maar zelfs die kunnen met succes worden doorbroken.

Aan de andere kant, ik word vaak gevraagd voor advies over schrijven. Ik kan iedereen vertellen wat ik hiervoor zei en het daarbij laten, maar dat is wel erg gemakkelijk. Het is niet zozeer dat ik geen tips wil geven, het is alleen dat ik geen idee heb of mijn gedachten enige waarde voor iemand anders hebben, en ik zou het vreselijk vinden als ik mensen op weg naar faam laat ontsporen door ze te vertellen dat ze het verkeerd doen en dat ze naar mij moeten luisteren.

Het beste wat ik kan doen, is jullie dat wat ik heb geleerd aanbieden. Dan is het aan jullie om te beslissen of het enige waarde heeft. Op die manier bestaat er een kans dat ik iemand voorzie van een ontbrekend stukje kennis dat hij of zij zocht.

 

Advies

Laten we gewoon bij het begin beginnen! Mijn vrouw is een ontzettend goede inhoudelijke redacteur. Ze heeft een logische, op detail georiënteerde en zeer gestructureerde geest. Ze heeft bovendien een sterke persoonlijkheid en is niet bang om een discussie aan te gaan over een personage of verhaallijn, zelfs niet met de man die deze wereld en alles erin heeft verzonnen.

Nadat Robin mijn manuscript doorgespit heeft, ga ik rustig zitten om te bepalen in hoeverre ik haar advies aanvaard of niet. Uiteindelijk is het altijd mijn eigen beslissing (een ander aspect dat Robin zo’n goede redacteur maakt, is dat ze het accepteert wanneer ik haar ideeën naast me neer leg, zonder direct een echtscheiding aan te vragen).

Hierbij is het eerste stukje advies al aan de orde gekomen. Wanneer je feedback ontvangt over een manuscript, neem dan niet meteen een besluit. In eerste instantie is alle kritiek, hoe mooi het ook is verwoord, pijnlijk. De meeste mensen schieten meteen in de verdediging. Ze willen voor zichzelf opkomen en uitleggen waarom het toch op die manier moet, en wat de lezer duidelijk heeft gemist. Ik heb geleerd dat als je op deze manier in de verdediging springt, mensen ook stoppen met het leveren van eerlijke kritiek. Het is dus belangrijk om die reflex in bedwang te houden.

Het andere wat ik heb geleerd is om geduldig te zijn. Ik kom vaak in verhitte discussies met Robin terecht over bepaalde gedeeltes in mijn boeken. Ik ga dit gevecht met haar aan (iets wat ik alléén met haar doe, omdat ik weet dat ze tegen me in durft te gaan) en ik word soms boos, hoewel ik dat probeer te verbergen. Ik verdedig altijd mijn standpunt en win dan ook regelmatig de discussie. De volgende dag ga ik dan weer achter mijn computer zitten. En wanneer ik alleen met mijn gedachten ben en niemand mij kan zien, kan ik alles nog eens opnieuw beoordelen. De woede is verdwenen, de schaamte en trots zijn allemaal ergens anders heen en ik moet dan helemaal alleen het besluit nemen. Meestal realiseer ik me dan dat ze toch gelijk had en wijzig ik de tekst alsnog.

 

Robin leest de passage later dan ook nog eens door en dan hebben we vaak zo’n soort gesprek:

‘Hey, ik dacht dat je niet van plan was dit aan te passen?’

‘Wat aan te passen?’

‘Hoe bedoel je, we hebben hier uren over gediscussieerd. De buren hebben bijna de politie moeten bellen, waarom heb je dat toch veranderd?’

‘Ik heb geen idee waar je het over hebt, het is altijd al zo geweest.’

Ik had er misschien mee weg kunnen komen als ze de eerdere versies niet had opgeslagen op haar computer. Het krijgen van eerlijk advies is dus een zeldzame gift. Het kunnen bepalen of je die adviezen kunt aanvaarden of niet, is onbetaalbaar. En doen alsof het al die tijd je eigen idee was, werkt dus niet…

BEKIJK ALLE Maak notitie
YOU
Plaats een opmerking
 

Meest populair

© 2018 - Fantasy-Schrijven, onderdeel van Schrijversmarkt.
X